Spelling

Dit zijn wij !  Spelling  Zijn paddenstoelen schimmels?  Brrr, wat koud!  De ideale speelplaats van groep 4b  Knutselen met kranten

In groep 4 maken de kinderen voor het eerst kennis met spelling als apart vak. Voor dit vak gebruiken wij de methode Taaljournaal. Omdat spelling deel uit maakt van het taalonderwijs hebben wij er als school voor gekozen om zowel voor het vak taal als het vak spelling dezelfde methode te gebruiken.

Deze methode komt tegemoet aan de verschillen tussen de kinderen. Daarom worden problemen bekeken vanuit verschillende manieren van benaderen: visueel (kijken), auditief (horen), motorisch (doen) en semantisch (betekenis). Ook wordt spelling binnen een zo functioneel mogelijke context aangeboden. Zo wordt in groep 4 elke nieuwe categorie door een gesproken verhaal geïntroduceerd. In het verhaal worden enkele woorden van de aan te leren categorie aangeboden. Bij deze woorden zit ook een net-als-woord. Het net-als-woord is een woord wat kinderen gemakkelijk kunnen onthouden en dat woord is verbonden is aan de probleemstelling.

Voorbeeld: het net-als-woord is wolk. Wat is er moeilijk aan dit woord? Veel kinderen spreken dit woord uit als "wolluk". Omdat je tussen de l en de k nog een u hoort is het voor kinderen moeilijk om dit woord op te schrijven. De l en de k moeten dus naast elkaar blijven staan, ze zijn een (moeilijk) duo. Moeilijke duo's zijn bijvoorbeeld ook l en m in het woord "film", r en g in het woord "erg" en r en f in het woord "durf". Als kinderen zulke woorden op moeten schrijven is het handig als ze even terug kunnen denken aan het woord wolk zodat ze beter onthouden dat de u niet tussen de moeilijke duo's in mag komen.

Dit is het wegenplan.

Het woordpakket wat in de klas hangt.

De kinderen moeten de woorden ontdekken in het verhaal en opschrijven. Er worden vooral woorden aangeboden die voor de kinderen in het dagelijkse taalgebruik van belang zijn. Ook deze woorden sluiten zoveel mogelijk aan bij de thema's uit het taaldeel van taaljournaal. Op deze manier komt er meer samenhang tussen de vakken spelling en taal.

Het spellingsonderwijs op onze school is behalve productgericht ook procesgericht. De nadruk ligt op het ontwikkelen van probleemoplossend gedrag. Er wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een geschikte aanpak bij ieder (nieuw) te schrijven woord. Dit gebeurt door aandacht te besteden aan bewustwording van de moeilijke stukjes in een woord (zoals wolk) en door het gebruik van stappenplannen. Het kind moet zich aanleren woorden te beoordelen door zich de volgende dingen af te vragen:

• Waar zit het probleem in het woord? (probleemsignalering)
• Wat heb ik daarvoor geleerd? (probleembenadering)
• Hoe pas ik het geleerde toe? (strategiehantering)
• Is het woord op de juiste wijze geschreven? (controlemoment)

Voor de kinderen is dit weergegeven in een wegenplan, waar de kinderen in de loop van het jaar mee om leren gaan. De opbouw is als volgt:

• Ik hoor een woord
• Ik denk na over het woord
• Ik herken het probleem

• Luisterweg: ik luister goed naar het woord. Dan schrijf ik het zoals het hoort!
• Regelweg: ik heb voor dit woord een regel geleerd. Daarom schrijf ik het niet verkeerd!
• Weetweg: ik heb dit woord uit mijn hoofd geleerd. Daarom schrijf ik het niet verkeerd!
• Net-als-weg: ik denk aan het net-als-woord. Want dat ik van hetzelfde soort!
• Opzoekweg: ik ga naar dit woord op zoek. En pak daarvoor het opzoekboek!

Het vak spelling wordt drie keer per week gegeven in lessen van ongeveer 20 minuten. Tijdens de eerste les komt er een korte oriëntatie op de spellingscategorie waarna een verhaal wordt voorgelezen aan de kinderen. In dit verhaal staan woorden die te maken hebben met het spellingsprobleem van de desbetreffende week. De kinderen komen op deze manier spelenderwijs in aanraking met de woorden van de week: het woordpakket. Iedere week krijgen we een nieuw woordpakket van ongeveer twintig woorden. Dit woordpakket hangt op het bord in de klas. De letters met een kleur leggen de nadruk op het probleem van die week. Het woordpakket geeft steun bij het onthouden van de categoriewoorden. Vervolgens wordt er klassikaal een voorkeursstrategie gekozen. De voorkeursstrategie wordt gekozen via het wegenplan, waarna het probleem wordt aangepakt. Bij de tweede les wordt een korte klassikale instructie gegeven waarna de kinderen zelfstandig aan de slag gaan in hun werkboek. Tijdens de derde les werken alle kinderen zelfstandig aan de opdrachten op de kopieerbladen. In groep 4 komen deze bladen regelmatig terug op de takenkaart evenals het computerprogramma "Woorden Totaal" waarmee de kinderen achter een pc kunnen oefenen.

Het computerprogramma waar we mee werken.

Een bladzijde uit het werkboek.

Het jaar is verdeeld in 9 blokken en ieder blok is weer verdeeld in 4 weken. In week 1, 2 en 3 wordt het spellingsprobleem geïntroduceerd en geoefend. Aan het einde van de derde week maken de kinderen een toets. Op basis van de resultaten van die toets wordt duidelijk welke categorieën in week 4 herhaald moeten worden. Drie keer per jaar maken de kinderen ook een beoordelingstoets. Deze toets herhaalt alle categorieën van de afgelopen weken en geeft daardoor een goed beeld van de algehele vorderingen.

In groep 4 en 5 zijn de lessen nog gericht op onveranderlijke woorden, de werkwoorden worden vanaf groep 6 behandeld.

Groetjes van groep 4b!

Dit zijn wij !  Spelling  Zijn paddenstoelen schimmels?  Brrr, wat koud!  De ideale speelplaats van groep 4b  Knutselen met kranten