HVO/GVO

Binnen het bestaande lesrooster is er op De Bonte Tol voor de kinderen van groep 6, 7 en 8 de mogelijkheid om één lesuur per week Godsdienstig Vormings Onderwijs (GVO) of Humanistisch Vormings Onderwijs (HVO) te volgen. Deze lessen worden gegeven door vakleerkrachten van buiten de school en de kosten worden vanuit een gemeentelijke subsidie betaald.

Humanistisch vormingsonderwijs

Levensbeschouwelijke vorming in humanistisch perspectief.

Humanistisch vormingsonderwijs (HVO) is een levensbeschouwelijk vak dat op ongeveer eenderde van de openbare en algemeen bijzondere basisscholen in Nederland binnen schooltijd als keuzevak wordt aangeboden. Het gaat meestal om drie kwartier per week per groep, in een enkel geval één tot twee lesuren per week. Op sommige scholen wordt HVO alleen in groep 7 en 8 gegeven, op andere scholen vanaf groep 3 tot en met 8.

Inhoud
In het HVO worden jonge mensen begeleid bij het ontwikkelen van een eigen waardebesef en een eigen levensovertuiging door hen op een kritische en creatieve manier te leren omgaan met vragen over normen, waarden en levensovertuiging. In de HVO les onderzoeken leerlingen samen hun eigen ervaringen en ideeën, leren ze zelf keuzes maken en verantwoorden, worden ze aangemoedigd te communiceren over wat ze denken, voelen, willen en doen. Hierdoor kan iedere leerling ervaren wat waardevol is aan het bestaan.

Het herkennen en bespreken van kleine of grote dilemma’s is een belangrijk aandachtspunt bij HVO lessen. Het onderzoeken van morele vraagstukken stelt kinderen in de gelegenheid om eigen waarden en normen te ontwikkelen. Een voorbeeld van een moreel dilemma waarmee leerlingen te maken kunnen krijgen is het volgende: De pen van de meester is gestolen. Jij hebt gezien dat je beste vriend dat heeft gedaan. De meester vraagt aan de klas of iemand er iets van weet. Wat doe je, klik je of lieg je tegen de meester?

Er zijn veel meer thema's die in de loop van het HVO jaar de revue passeren. Thema's als anders zijn, buitengesloten worden, pesten, jaloers, arm en rijk, feest en verdriet komen aan de orde op het moment dat er bij de leerlingen vragen zijn.

De HVO leerkracht.
HVO wordt gegeven door daartoe speciaal opgeleide en bevoegde leraren. Deze leraren houden hun bekwaamheid voor het verzorgen van het vak op peil door jaarlijks bijscholingen te volgen.

De HVO leerkracht is gespecialiseerd in het begeleiden van bovengenoemde onderzoeken. Ze is in staat een variatie aan werkvormen in te zetten en in te spelen op actuele vragen en problemen van leerlingen. De HVO leerkrachten proberen zoveel mogelijk aan te sluiten bij de belevingswereld van de leerlingen en de groep. Het uitspelen, herkennen en bespreken van kleine of grote dilemma's stelt kinderen in de gelegenheid om eigen waarden en normen te ontwikkelen.

Godsdienstig Vormings Onderwijs

GVO op De Bonte Tol, wat mogen u en uw kind daarvan verwachten?

Bij GVO gaat het enerzijds om overdracht van kennis en anderzijds gaat het ook over het met elkaar in gesprek raken rondom die kennis.

Daarbij hebben leerkracht en leerling dezelfde uitgangspositie. Het is niet zo dat de juf de antwoorden weet en dat zij die overdraagt. Een dialoog kan alleen ontstaan als beide partijen even belangrijk zijn.

De Nederlandse cultuur is in de loop der eeuwen gevormd door de Joods-christelijke traditie en gestempeld door het calvinisme. In de GVO-lessen maken de leerlingen o.a. kennis met taal, verhalen en kunstzinnige uitingen die daarbij horen. Het is dan ook een verrijking voor hun algemene ontwikkeling.

Voor de inhoud van de lessen gelden de volgende drie uitgangspunten:

Dat wat de kinderen zelf aan de orde stellen
Hierbij valt te denken aan:

• religieuze rituelen die ze in de familie hebben meegemaakt of waar ze via de actualiteit mee geconfronteerd worden.
• religieuze gebouwen die ze hebben bezocht in de vakantie
• het overlijden van dierbaren

De kalender
Religieuze feesten en bijzondere dagen op het moment dat die aan de orde zijn, zoals Kerst, Pasen, Pinksteren, Ramadan, Suikerfeest, Offerfeest, Divali, Phagua, dierendag, St. Maarten, carnaval, vastentijd en goede vrijdag.

• de verhalen van de aartsvaders en Jozef
• de verhalen van Mozes en de uittocht
• de verhalen van de koningen van Israël
• de oerverhalen uit Genesis
• verhalen uit het leven van Jezus

Deze verhalen zijn natuurlijk nooit bedoeld als kinderverhalen. Ze staan bol van de algemeen menselijke emoties en gedragingen. Enerzijds gaat het over moed, liefde, volharding, trouw en opofferingsgezindheid. Anderzijds gaat het over list, bedrog, jaloezie, verraad en moord. Lang niet altijd is er een happy end. Kortom, stevige kost. Daarnaast spelen die verhalen zich ook nog af in een verre, vreemde wereld van lang geleden.

Ik beschouw het als een uitdaging, om verbindingen te zoeken met wat er in het leven van kinderen gebeurt. Mijn ervaringen als leerkracht en moeder komen mij daarbij goed van pas. Via gesprekken over o.a. spelen, vrienden, sporten, ouders, broers en zussen en verjaardagen worden er verbindingslijnen gelegd met de emoties en het gedrag uit die verre en vreemde wereld. Het dan altijd weer frappant te ontdekken dat mensen en kinderen van alle tijden en plaatsen heel veel met elkaar gemeen hebben. Zo komen die verhalen dan toch verrassend dichtbij en leven de kinderen heftig mee met het wel en wee van de hoofdpersonen.

Excursies

Het is mijn gewoonte om in ieder leerjaar een excursie met de kinderen te maken. Hierbij worden we dan vergezeld door een klassenleerkracht en zo nodig ook door een hulpvaardige ouder. De excursiedoelen zijn:

• groep 6: RK kerk van Pijnacker
• groep 7: De liberaal Joodse synagoge in Den Haag
• groep 8: De Turkse moskee in Delft

Ik hoop u zo een beeld gegeven te hebben van het vele dat er in een GVO-les aan de orde kan komen en van de manier waarop dat gebeurt. Als u nieuwsgierig geworden bent en een keer een les bij wilt wonen, is dat wat mij betreft zeker mogelijk.

Wilma Hagenaar