Van pilot naar eigen onderneming

SiGE  Schooljaar 2006-2007  Van pilot naar eigen onderneming  Onderzoek naar hoogbegaafdheid

Sinds 2001 ben ik als leerkracht werkzaam op De Bonte Tol, op dit moment sta ik samen met Dorien van der Heijde voor groep 7b, met veel plezier mag ik wel zeggen. Ik werk op de woensdagen als Dorien muzieklessen geeft en verder elke vrijdag.

In 2004 konden basisscholen uit Pijnacker-Nootdorp subsidie vragen voor nieuwe projecten. De directie van De Bonte Tol heeft mij toen gevraagd mijn plan voor een pilot plusklas te mogen indienen. De aanvraag werd gehonoreerd, de plusklas was geboren. Het jaar daarop volgend mochten weer voorstellen voor subsidie worden ingediend, maar de basisscholen gaven aan, liever een succesvol bestaand project te willen verbreden voor meer scholen. In opdracht van de gemeente werd daarom onderzoek verricht op alle basisscholen in Pijnacker-Nootdorp. De resultaten van het onderzoek gaven inzicht in de omvang van de populatie (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen op de basisscholen, waarop de gemeente besloot subsidie te verstrekken voor de komende 5 jaar voor alle basisscholen. De Bonte Tol is er wat betreft het aantal plaatsen voor leerlingen op achteruitgegaan. Vorig jaar viel de plusklas onder De Bonte Tol, er waren uren voor vrijgemaakt en kinderen konden op voorstel van het zorgteam het hele jaar een ochtend in de week komen. Nu is er plaats voor 5 leerlingen, die elk 12 ochtenden bijwonen.

Omdat het niet te doen is met alle (16) scholen een aparte arbeidsovereenkomst af te sluiten en doorfactureren van het ene naar het andere bestuur op veel problemen stuit, besloot ik per 1 april jl. mijn eigen onderneming te starten. Ik denk wel dat elke leerkracht, die affiniteit heeft met het begeleiden van (hoog)begaafde leerlingen een plusklas kan organiseren, maar ik wilde mij toch meer specialiseren. Dat bleek mogelijk door het volgen van de ECHA-opleiding, verzorgd door het CBO te Nijmegen, onder toezicht van de Katholieke Universiteit aldaar.

Naast het begeleiden van de kinderen die naar de plusklas komen, het adviseren en begeleiden van scholen op gebied van begeleiding aan (hoog)begaafde leerlingen, ben ik opgeleid om faalangstreductraining te geven en onderzoek te verrichten naar (problemen bij) beelddenken. Wat heeft (hoog)begaafdheid nu met faalangst en beelddenken te maken?

(Hoog)begaafde kinderen zijn dikwijls perfectionistisch en hebben niet van jongs af aan geleerd dat dingen fout mogen gaan. Ze zijn eraan gewend om het eigenlijk altijd meteen goed te doen, stellen daardoor hoge eisen aan zichzelf. Als deze leerlingen op de basisschool niet verder zijn uitgedaagd, hebben ze niet geleerd fouten te maken en niet geleerd te leren. Bij een moeilijke taak (of later op het voortgezet onderwijs), kunnen deze leerlingen blokkeren. Zo kan faalangst tot ontwikkeling komen. Een eventuele faalangstreductietraining past dus goed bij het begeleiden van deze kinderen, hoewel de training niet expliciet gericht is op de doelgroep (hoog)begaafden.

Maar succeservaringen zijn natuurlijk voor alle leerlingen belangrijk. Ons onderwijs (en de hele maatschappij) is zeer talig gestructureerd. Daar is op zich niets mis mee, maar het is een misverstand om te denken dat elk mens dezelfde (talige) denkstrategie heeft. Veel (hoog)begaafde mensen zijn heel ruimtelijk-visueel ingesteld, maar daarnaast ook linguïstisch: zij beschikken over de mogelijkheid snel te kunnen "schakelen". De Amerikaanse professor Howard Gardner definieerde acht intelligenties, ook wel persoonlijke leerstijlen genoemd. Iedere persoon ontwikkelt meestal voorkeuren in een aantal van deze leerstijlen en is in de ene sterker dan in de andere. Als leerlingen een uitzonderlijke voorkeur hebben voor de ruimtelijk-visuele leerstijl, worden zij ook wel beelddenker genoemd en kunnen leerproblemen ontstaan. Aanpassingen in het onderwijsaanbod, ofwel benutten van meerdere leeringangen kunnen deze leerling beter op weg helpen.

• over (hoog)begaafdheid
• over beelddenken
• over faalangst

Janneke Breedijk 

SiGE  Schooljaar 2006-2007  Van pilot naar eigen onderneming  Onderzoek naar hoogbegaafdheid